Een opbouw dakkapel bestaat uit een stalen of houten draagconstructie, een vloer, wanden, een plat of schuin dak en een kozijn met ramen. Die onderdelen samen vormen de dakkapel die op het schuine dakvlak wordt geplaatst om de ruimte eronder bewoonbaar te maken. De manier waarop al die onderdelen zijn opgebouwd, bepaalt hoe stevig, warm en duurzaam de dakkapel uiteindelijk is.
De basisonderdelen van een dakkapel
Een dakkapel bestaat grofweg uit zes onderdelen: de onderbalk, de zij- en voorwanden, het dak, het kozijn met beglazing, de aansluiting op het bestaande dak en de afwerking aan de binnenkant. Elk onderdeel heeft een eigen functie en materiaaleis.
De onderbalk is het fundament van de hele constructie. Die balk rust op de gordingen of op de dakconstructie van de woning en draagt de rest van de dakkapel. Een te zwakke onderbalk leidt tot doorbuiging of verzakking, dus hier wordt geen concessie op gedaan bij een goed uitgevoerde opbouw.
De zij- en voorwanden zijn opgebouwd uit een frame van hout of staal, gevuld met isolatie. De voorwand bevat het kozijn met de ramen of een combinatie van ramen en een deur. De zijwanden zijn gesloten en worden aan de buitenkant afgewerkt met zink, aluminium of houten planken.
Opbouw dakkapel: prefab of traditioneel bouwen?
Je kunt een dakkapel op twee manieren laten bouwen: traditioneel op de bouwplaats of als prefab eenheid die in de fabriek al grotendeels klaar is. Beide werkwijzen leveren een vergelijkbaar eindresultaat op, maar het verschil zit in bouwtijd en maatwerk.
Bij een traditionele opbouw bouwen timmerlieden de dakkapel ter plekke op, balk voor balk. Dat geeft veel vrijheid in maten en afwerking, maar het duurt langer en het dak van de woning ligt meerdere dagen open. Bij een prefab dakkapel wordt de constructie in de fabriek in onderdelen gemaakt en op locatie in korte tijd gemonteerd, soms al op één dag. Het voordeel is dat de woning minder lang open is, wat het risico op waterindringing beperkt.
Prefab dakopbouwen zijn ook te gebruiken als een standaard dakkapel te weinig stahoogte biedt. In dat geval wordt het gehele dakvlak verhoogd of wordt er een volledige dakopbouw over de breedte van de woning geplaatst.
Materialen in de constructie
De meeste dakkapellen hebben een houten frame, maar stalen frames komen ook voor bij grotere overspanningen of bij prefab uitvoeringen. Het frame wordt van buiten bekleed met een waterdichte laag en daarna met het afwerkmateriaal naar keuze: zink, aluminium, hardhouten planken of een combinatie.
De isolatie zit verwerkt in de wanden en het dak van de dakkapel. Goede isolatie is geen luxe: een slecht geïsoleerde dakkapel verliest snel warmte via de voorwand en het platte dak. Bij nieuwbouw en verbouw gelden minimale isolatiewaarden (Rc-waarden) op basis van het Bouwbesluit. Voor wanden en het dak van een dakkapel is momenteel een Rc-waarde van minimaal 4,5 m²K/W vereist.
Het dak van de dakkapel is in de meeste gevallen plat, afgedicht met EPDM-rubber, bitumen of kunststof dakbedekking. Een plat dak vraagt om een goede afschot (minimaal 1 tot 2 graden) zodat regenwater goed kan afstromen. Zonder voldoende afschot blijft water staan en vergroot je de kans op lekkage.
Aansluiting op het bestaande dakvlak
De aansluiting tussen de dakkapel en het bestaande schuine dak is het meest kritieke punt van de hele constructie. Hier moeten twee vlakken waterdicht op elkaar aansluiten. Dat gebeurt met loodslab of zinkwerk dat over de naden heen wordt aangebracht. Slecht aangebracht zinkwerk is een veelvoorkomende oorzaak van lekkages bij dakkapellen, ook jaren na plaatsing.
Aan de onderkant van de dakkapel, waar de onderbalk op het dakvlak rust, worden de dakpannen rondom zorgvuldig teruggelegd en voorzien van kitvoegen of een loodslab. De zijkanten worden afgedicht met een z-profiel of loodstroken die overlappend worden aangebracht.
Binnenkant: afwerking en installaties
De binnenkant van de dakkapel bestaat standaard uit een dampscherm, een afwerklaag (gipsplaat of hout) en eventueel een vloer als er een deur in zit. De vloer van de dakkapel ligt op dezelfde hoogte als de bestaande vloer van de zolderkamer, zodat je zonder drempel naar buiten kunt stappen als er een uitstapbalkon is.
Elektra en eventuele verwarming worden bij de afbouw aangesloten. Denk ook aan ventilatie: een dakkapel vergroot de ruimte, maar zorgt niet automatisch voor extra luchtverversing. Mechanische ventilatie of een ventilatierooster in het kozijn kan nodig zijn om vochtproblemen te voorkomen.
De opbouw van een dakkapel is maatwerk, maar de onderdelen zijn standaard. Een solide draagconstructie, goed isolatiemateriaal, zorgvuldig aangebracht zinkwerk en een degelijke afdichting op de aansluitpunten zijn de factoren die bepalen of je dakkapel tientallen jaren probleemloos mee kan. Laat de constructietekening altijd controleren door een bouwkundig adviseur of vraag om een berekening van de dakconstructie voordat er iets wordt gesloopt of geplaatst.