Knieschotten op zolder zijn de schuine wanden die de lage ruimte aan de zijkanten van een schuine kap afsluiten. Ze staan tussen de vloer en de dakbalken, op de plek waar de kap te laag wordt om als woonruimte te dienen. Door knieschotten te plaatsen maak je de zolder overzichtelijker, beter isoleerbaar en makkelijker in te richten als verblijfsruimte. Achter de knieschotten blijft een smalle kruipruimte over die je vaak als bergruimte gebruikt.
Wat zijn knieschotten precies?
Een knieschot is een lichte wand van meestal 60 tot 90 centimeter hoog, geplaatst loodrecht op de vloer van de zolder. De hoogte hangt af van de helling van het dak en de indeling die je wilt. In oudere woningen zitten knieschotten soms al als afwerking door de aannemer aangebracht, vastgezet aan balkjes of spanten. In nieuwbouw of na een verbouwing worden ze vaker zelf geplaatst.
Het materiaal is bijna altijd gipsplaat of multiplex. Gipsplaat is betaalbaar en voldoet goed voor een woonruimte. Multiplex is steviger en geschikt als de ruimte achter het knieschot bereikbaar moet blijven als berging. De platen worden bevestigd aan een houten raamwerk van regels, dat je vastzet op de vloerbalken en de dakspanten.
Knieschotten zolder plaatsen: de stappen
Het plaatsen van knieschotten is een klus die je zelf kunt doen met basiskennis van timmerwerk. Hieronder een praktisch stappenplan:
- Bepaal de positie. Kies de hoogte van het knieschot, meestal op de plek waar de vrije stahoogte minder dan 1,50 meter wordt. Dit geeft een bruikbare woonruimte aan de binnenkant.
- Maak een raamwerk van regels. Zaag houten regels (bijvoorbeeld 45×70 mm) op maat. Bevestig een horizontale regel aan de vloer, een verticale regel aan de dakspant, en een bovenregel die de verbinding maakt.
- Controleer op haaksheid. Check met een waterpas of winkelhaak of het raamwerk recht staat. Scheve knieschotten zijn later moeilijk te herstellen.
- Zaag de platen op maat. Grote platen kun je opsplitsen in kleinere stukken om ze makkelijker via het luik of de trap naar boven te krijgen. Dit is ook de reden waarom sommige mensen uit één grote plaat meerdere kleinere platen snijden voor de zolderopgang.
- Bevestig de platen. Schroef de gipsplaten of het multiplex op het raamwerk. Gebruik voor gipsplaat drywall-schroeven, voor multiplex houtschroeven.
- Voeg een toegangsdeur toe. Zorg voor minstens één luikje of deur in het knieschot zodat je de ruimte erachter kunt bereiken voor opslag of als inspectie.
Isolatie achter en in het knieschot
Isolatie is het belangrijkste onderdeel bij knieschotten op zolder. Zonder goede isolatie verlies je veel warmte via de lage dakschuin en de ruimte achter het knieschot. Er zijn twee plekken die je isoleert: het dakvlak boven de kruipruimte achter het knieschot, en eventueel het knieschot zelf.
Het dakvlak isoleer je met dakisolatie tussen of onder de dakspanten, zoals glaswol, steenwol of PIR-platen. Dit doe je over de volledige oppervlakte boven de koudere bergruimte. Isoleer je alleen het knieschot zelf maar niet het dakvlak erboven, dan blijft de ruimte achter het knieschot koud en trek je tocht aan de onderkant van de vloer.
Isoleer je de ruimte achter het knieschot wél op het dak, dan hoeft het knieschot zelf niet per se te worden geïsoleerd. Wil je extra comfort, dan kun je tussen de regels van het knieschot ook isolatiemateriaal aanbrengen voordat je de platen erop schroeft. Glaswol van 70 mm dik past precies tussen standaard regelwerk.
Veelgemaakte fouten bij knieschotten
Een veelgemaakte fout is de platen te groot inkopen of te weinig nadenken over de afmetingen van het trapgat of het dakluik. Grote platen passen soms niet naar boven. De praktische oplossing is de platen al beneden op maat te zagen, of een grote plaat in meerdere handelbare stukken te snijden. Dat is een extra zaagbewerking, maar voorkomt dat je boven vastzit met een plaat die niet door het luik past.
Een andere fout is vergeten om een inspectieluik in het knieschot op te nemen. De ruimte achter het knieschot biedt prima bergruimte, maar alleen als je er ook bij kunt. Bouw dit luik meteen mee in het raamwerk, zodat je de opening niet later alsnog uit een afgewerkte wand hoeft te zagen.
Tot slot: zorg voor dampremmer aan de warme kant van de isolatie. Zonder dampremmer kan vocht uit de woonruimte in de isolatie trekken en daar schimmel veroorzaken. Plak dampremfolie aan de binnenkant van het knieschot, voor de gipsplaat, met genoeg overlap op de naden.
Knieschotten op zolder zijn geen ingewikkelde klus, maar vragen wel om een goede voorbereiding. Denk van tevoren na over de hoogte, de bereikbaarheid achter het schot en de isolatiestrategie. Dan staan de knieschotten snel en goed, en haal je het meeste uit je zolderruimte.