Een raam dat niet goed zit, trekt vocht, tocht en kou naar binnen. Met de juiste voorbereiding en aanpak zorg je ervoor dat je ramen plaatsen soepel verloopt en het resultaat jaren meegaat. Of je nu een raam in een binnenmuur monteert of een tuinhuis wilt voorzien van licht, de basisregels zijn grotendeels hetzelfde.
Begin met de juiste meting
Een verkeerde maat is de meest gemaakte fout bij het plaatsen van ramen. Meet de dagmaat van de opening op meerdere plekken: boven, midden en onder, zowel in de breedte als in de hoogte. Kies altijd de kleinste meting als uitgangspunt. Het raam moet een paar millimeter kleiner zijn dan de opening, zodat je ruimte hebt voor de speling en het kit- of schuimwerk. Zit het raam te strak, dan kun je het niet meer recht zetten.
Welk materiaal kies je voor het kozijn?
Je kiest voor een kozijn van hout, kunststof of aluminium. Hout is goed te bewerken en heeft een klassieke uitstraling, maar vraagt meer onderhoud. Kunststof is onderhoudsarm en isoleert goed. Aluminium is sterk en slank van profiel, maar geleidt zonder thermische onderbreking meer warmte of kou. Welk materiaal je kiest, hangt af van je budget, de stijl van het huis en hoeveel onderhoud je wilt plegen.
Stap voor stap een raam plaatsen
- Reinig de opening. Verwijder oud kit, stof en losliggende stukken muur of hout. Een schone ondergrond zorgt voor een goede hechting.
- Controleer of de opening waterpas en haaks is. Gebruik een waterpas en een winkelhaak. Een scheve opening lost zichzelf niet op als je het raam erin zet.
- Plaats de stelpunten. Leg onderaan de opening kunststof of houten wiggen neer. Hiermee stel je de hoogte en de helling van het raam in. Zorg dat het kozijn licht naar buiten helt, zodat regenwater kan afstromen.
- Zet het kozijn in de opening. Doe dit met een tweede persoon erbij, zeker bij zwaardere ramen. Schuif het kozijn op de stelpunten en houd het op zijn plek.
- Stel het raam waterpas en haaks in. Gebruik wiggen aan de zijkanten om het kozijn te fixeren. Controleer opnieuw met de waterpas voor je verdergaat.
- Bevestig het kozijn aan de muur. Dit doe je met raamschilden of inbouwklemmen die je door het kozijnprofiel in de muur verankert. Gebruik pluggen en schroeven die geschikt zijn voor het type muur, metselwerk vraagt om andere pluggen dan gipsblokken.
- Vul de kieren op met PUR-schuim. Spuit schuim in de ruimte tussen het kozijn en de muuropening. Vul de spouw niet te vol in één keer, PUR-schuim zet flink uit. Laat het goed uitharden voordat je verdergaat.
- Kit aan de buitenzijde. Breng na het uitharden van het schuim aan de buitenkant een kitrand aan tussen het kozijn en de muur. Gebruik kit die geschikt is voor buiten en bestand is tegen weersinvloeden. Maak de naad glad met een natte vinger of kitspatel.
- Werk de binnenzijde af. Breng lateien, vensterbanken en binnenafwerking aan. Schilder of behandel het kozijn als het van hout is, voor het raam erin komt.
Afdichten: zo voorkom je lekkage en tocht
Het afdichten is minstens zo belangrijk als het plaatsen zelf. Slechte afdichting is de oorzaak van de meeste problemen met ramen, van tocht tot vochtschade. Gebruik aan de buitenkant altijd kit die water afstoot. Aan de binnenkant kun je werken met een dampopen afdichtingstape of PUR-schuim afgedekt met afwerkingskit. Controleer na het drogen of er nergens kieren zichtbaar zijn. Een kaars of aansteker vlak bij de naad vertelt je snel of er ergens tocht doorkomt.
Glas plaatsen in het kozijn
Als het kozijn geplaatst is, komt het glas erin. Leg glazingsblokjes op de onderdorpel van het kozijn voordat je het glas plaatst. Die blokjes zorgen voor de juiste positie en voorkomen dat het glas direct op het hout of kunststof rust. Bij dubbelglas let je op de juiste kant: de coatinglaag hoort aan de binnenzijde. Kit het glas vast met glasbedingrubbers of kit, afhankelijk van het kozijntype. Zorg dat de kit rondom volledig gesloten is.
Praktische tips die het verschil maken
Werk bij droog weer. Regen of vorst tijdens het plaatsen heeft invloed op de hechting van kit en PUR-schuim. Plan het werk daarom op een droge dag in. Verwijder de beschermfolie van het kozijnprofiel pas als alles afgewerkt is, zo voorkom je krassen en verfvlekken. Laat PUR-schuim altijd volledig uitharden voor je het wegsnijdt of afdekt. En controleer na een flinke regenbui of het raam overal waterdicht is, zodat je kleine problemen vroeg kunt aanpakken.
Wanneer schakel je een vakman in?
Grote ramen, constructieve aanpassingen aan een buitenmuur of het vervangen van beglazing in spouwmuren zijn situaties waarbij je beter een professional inschakelt. Bij constructieve muren gelden regels rondom vergunningen en draagkracht. Een vakman beschikt ook over het gereedschap om zware ramen veilig te tillen en nauwkeurig te plaatsen. Twijfel je over de draagconstructie of de staat van het kozijn, laat het dan eerst nakijken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel speling moet er zitten tussen het raam en de muuropening?
Bij het plaatsen van een raam houd je rondom een speling van ongeveer vijf tot tien millimeter aan. Deze ruimte vul je op met PUR-schuim en kit. Zo heb je genoeg marge om het kozijn waterpas en haaks te zetten zonder dat het te los zit.
Moet je een vergunning aanvragen voor het plaatsen van een raam?
Voor het vervangen van een bestaand raam door een raam van vergelijkbare afmetingen heb je in de meeste gevallen geen vergunning nodig. Wil je een nieuw raamgat maken in een buitenmuur, dan is er vaak wel een omgevingsvergunning vereist. Check dit altijd bij je gemeente voordat je begint.
Wat is het verschil tussen PUR-schuim en kit bij het afdichten?
PUR-schuim vul je de ruimte tussen kozijn en muur op. Het schuim isoleert, dempt geluid en sluit de kier af. Kit gebruik je voor de afwerking aan de binnen- en buitenkant, als bescherming tegen water en als zichtbare afwerking. De twee materialen hebben elk een eigen functie en vullen elkaar aan.
Kan ik een raam ook zonder hulp van een tweede persoon plaatsen?
Kleine, lichte ramen kun je soms alleen plaatsen met behulp van steunen of klemmen. Bij middelzware en zware ramen is een tweede persoon bijna onmisbaar, zowel voor de veiligheid als voor de nauwkeurigheid. Het kozijn moet tijdens het bevestigen stil blijven staan, en dat lukt veel beter met twee mensen.