Milieuvriendelijk klussen is makkelijker dan de meeste mensen denken. Je hoeft geen grote verbouwing te plannen om een verschil te maken. Kleine keuzes tijdens het klussen hebben samen al een grote invloed op het milieu. Denk aan de verf die je gebruikt, de materialen die je koopt of het gereedschap dat je leent in plaats van nieuw aanschaft. Met een beetje voorbereiding klus je bewuster zonder dat het meer geld of moeite kost.
Duurzame materialen als startpunt
De meeste bouwmaterialen kosten veel energie om te maken. Beton, staal en nieuw hout hebben een hoge milieubelasting. Gerecyclede of hergebruikte materialen zijn een goed alternatief. Kijk bij kringloopwinkels, sloopbedrijven of online marktplaatsen naar tweedehands bouwmaterialen zoals tegels, deuren, kozijnen en vloerdelen. Die zijn vaak goedkoper en even goed bruikbaar. Kies je toch voor nieuw hout, let dan op het FSC-keurmerk. Dat garandeert dat het hout uit verantwoord beheerde bossen komt. Voor isolatie kun je kiezen voor materialen op basis van cellulose, schapenwol of hennep. Die zijn gemaakt van natuurlijke grondstoffen en hebben een lagere impact op het milieu dan veel synthetische alternatieven.
Verf en lijm zonder schadelijke stoffen
Veel mensen weten niet dat traditionele verf, lijm en lak gevaarlijke stoffen kunnen bevatten. Die stoffen heten vluchtige organische stoffen, ook wel VOS of VOC genoemd. Ze verdampen in de lucht en zijn schadelijk voor zowel de mens als het milieu. Gelukkig zijn er goede alternatieven. Watergedragen verf bevat veel minder van deze stoffen dan oplosmiddelgedragen verf. Op de verpakking staat vaak een cijfer dat de hoeveelheid VOS aangeeft. Hoe lager dat cijfer, hoe beter voor de luchtkwaliteit in huis en buiten. Naturverven, op basis van plantaardige oliën en pigmenten, zijn nog een stap verder. Ze zijn biologisch afbreekbaar en geschikt voor mensen die zo min mogelijk chemische stoffen in huis willen. Let bij lijm en kit ook op het milieukeurmerk of de vermelding “oplosmiddelvrij”.
Gereedschap lenen en afval scheiden
Elk jaar kopen mensen in Nederland enorme hoeveelheden gereedschap dat ze maar een paar keer gebruiken. Dat is niet alleen zonde van het geld, het kost ook grondstoffen en energie om al die producten te maken. Een goed alternatief is lenen. In veel steden zijn klusbibliothekers of buurtwinkels waar je gereedschap tijdelijk kunt ophalen. Dat scheelt productie en ruimte in de schuur. Naast gereedschap is het verstandig om goed na te denken over wat je met afval doet. Bouwafval mag niet zomaar bij het restafval. Hout, gips, metaal, sloopafval en chemische stoffen hebben elk een eigen afvalstroom. Bij de milieustraat kun je de meeste soorten gratis of voor een kleine vergoeding inleveren. Goed scheiden voorkomt dat bruikbare materialen verloren gaan en zorgt ervoor dat recycling beter werkt.
Energie besparen tijdens de verbouwing
Een verbouwing is een goed moment om ook te kijken naar de energieprestatie van je woning. Dakisolatie, vloerisolatie en het isoleren van spouwmuren zorgen voor minder warmteverlies. Daarmee bespaar je op de stookkosten, maar verlaag je ook de uitstoot van CO2. Zeker in oudere huizen is er op dat gebied nog veel winst te behalen. Naast isolatie kun je tijdens een klus ook denken aan het vervangen van oude radiatorknoppen door thermostatische kranen, of het kiezen voor ledverlichting als je toch aan het verbouwen bent. Dit zijn kleine aanpassingen met een groot langetermijneffect. Wie een grotere stap wil zetten, kan tijdens een renovatie ook nadenken over zonnepanelen of een warmtepomp. Die ingrepen zijn groter en duurder, maar de milieuwinst en de besparing op energiekosten zijn dat ook.
Veelgestelde vragen
Is tweedehands bouwmateriaal net zo goed als nieuw materiaal?
Tweedehands bouwmateriaal is in veel gevallen even goed bruikbaar als nieuw materiaal. Tegels, deuren, kozijnen en balken zijn vaak solide en hebben nog jaren mee. Het is wel verstandig om het materiaal goed te inspecteren op beschadigingen, schimmel of asbest voordat je het gebruikt. Bij twijfel kun je een specialist raadplegen.
Wat betekent het FSC-keurmerk op hout?
Het FSC-keurmerk staat voor Forest Stewardship Council. Het geeft aan dat het hout afkomstig is uit een bos dat op een verantwoorde manier beheerd wordt. Dat betekent aandacht voor de natuur, de mensen die er werken en de toekomst van het bos. Hout met dit keurmerk is een bewustere keuze dan hout zonder certificering.
Wat moet ik doen met restanten van verf of kit na het klussen?
Restanten van verf, kit en andere chemische middelen horen niet bij het gewone huisvuil of in het riool. Je kunt ze inleveren bij de milieustraat in jouw gemeente. Veel gemeenten bieden dit gratis aan. Zo worden de stoffen op een veilige manier verwerkt en komt er niets schadelijks in de bodem of het water terecht.
Waar vind ik een klusbibliotheek bij mij in de buurt?
Klusbibliotheken zijn te vinden in steeds meer Nederlandse steden en wijken. Je kunt zoeken via de website van jouw gemeente of via platforms die het delen van spullen organiseren. Soms bieden buurtcentra of bewonersverenigingen ook de mogelijkheid om gereedschap te lenen.