Een thuisbatterij plaatsen begint met een belangrijke keuze. Ga je voor een plug-and-play batterij die je zelf kunt aansluiten, of kies je voor een professioneel geïnstalleerde slimme thuisbatterij?
Een plug-and-play batterij is relatief eenvoudig te plaatsen en vraagt weinig aanpassingen aan de woning, maar kent ook beperkingen in capaciteit, vermogen en mogelijkheden voor slimme aansturing. Een professioneel geïnstalleerde thuisbatterij biedt meer mogelijkheden voor opslagcapaciteit, vermogen, energiesturing en de koppeling met zonnepanelen en de elektrische installatie.
Wie voor een professioneel systeem kiest, krijgt te maken met meer dan alleen de vraag waar de batterij moet komen te staan. De beschikbare ruimte, de afstand tot de meterkast, de zonnepanelen en de netaansluiting spelen allemaal een rol. Ook de keuze van de installateur verdient aandacht.
Waar kun je een thuisbatterij plaatsen?
Een moderne slimme thuisbatterij kan zowel binnen als buiten worden geplaatst. Binnen zijn een garage, bijkeuken, berging, technische ruimte of zolder veelvoorkomende plekken. Buiten kan een batterij bijvoorbeeld onder een carport, in een schuur, tuinhuis of tegen een geschikte gevel worden geplaatst.
De beschikbare ruimte is niet het enige waarnaar wordt gekeken. De afstand tot de meterkast en de manier waarop de bekabeling kan worden aangelegd zijn minstens zo belangrijk. Bij een professionele installatie wordt vooraf bekeken welke plek technisch geschikt is en praktisch past bij de woning.
Een technische schouw is hiervoor een belangrijk onderdeel van het installatieproces. De mogelijke locatie van de batterij, de meterkast en de kabelroute worden vooraf beoordeeld.
Hoe groot is een thuisbatterij?
Dat verschilt per merk, model en capaciteit. Moderne thuisbatterijen zijn vaak modulair opgebouwd. Meerdere batterijmodules worden op elkaar geplaatst om de gewenste opslagcapaciteit te bereiken.
Een grotere capaciteit betekent dus meestal een hogere batterijtoren of meerdere torens naast elkaar. Een hybride thuisbatterij van 15 kWh bestaat bijvoorbeeld uit drie modules van 5 kWh. Bij de AEG-batterijsystemen uit het Domogo-aanbod komt zo'n configuratie uit op 130 centimeter hoog, 70 centimeter breed en 20 centimeter diep.
De benodigde capaciteit is weer een ander verhaal. Een grotere batterij is niet automatisch de betere keuze. Het energieverbruik, de hoeveelheid zonnepanelen en het toekomstige energiegebruik bepalen hoeveel opslag zinvol is.
Kan een thuisbatterij buiten staan?
Bij de meeste moderne systemen kan dat. De behuizing van deze batterijen beschermt de techniek tegen weersinvloeden. De huidige AEG All-in-One-systemen hebben bijvoorbeeld een IP66-classificatie.
Een plek onder een carport, tegen de gevel of in een geschikte schuur kan daardoor prima werken. De exacte omstandigheden blijven belangrijk. De installateur moet onder meer kijken naar de bescherming tegen vocht, de temperatuur en de afstand tot de elektrische installatie.
Een vrije plek in de tuin is dus niet automatisch een geschikte plek voor een batterij.
Hoe wordt een thuisbatterij aangesloten?
Een professioneel geïnstalleerde thuisbatterij bestaat uit meer dan alleen de batterijmodules. Bij All-in-One-systemen is de omvormer geïntegreerd. Bij hybride systemen hangt de omvormer los naast de batterij.
De omvormer zorgt ervoor dat energie tussen de batterij, de woning en het elektriciteitsnet kan worden uitgewisseld. Via een voedingskabel en datakabel wordt het systeem verbonden met de meterkast. De dataverbinding maakt communicatie, monitoring en energiesturing mogelijk via het geïntegreerde energiemanagementsysteem.
Een bestaande zonnepaneelinstallatie kan op verschillende manieren worden gekoppeld. Bij sommige installaties kunnen de zonnepanelen rechtstreeks op de batterijomvormer worden aangesloten. Een andere mogelijkheid is een retrofit-oplossing: de bestaande zonnepanelen en hun omvormer blijven functioneren en de thuisbatterij wordt als aanvullend systeem toegevoegd.
Welke oplossing geschikt is, hangt af van de bestaande installatie en de plannen voor de woning.
1-fase of 3-fase: wat heb je nodig?
Niet iedere woning heeft dezelfde netaansluiting. Veel oudere woningen hebben een 1-fase aansluiting. Bij een grotere thuisbatterij, veel zonnepanelen, een warmtepomp of laadpaal kan een 3-fase aansluiting beter passen.
Een verzwaring is niet automatisch nodig. Tijdens het adviesgesprek wordt gekeken naar de bestaande aansluiting en het vermogen dat de installatie vraagt. Als een verzwaring naar 3-fase nodig is, moet de meterkast daarvoor geschikt worden gemaakt.
Het is verstandig om dit vóór de installatie te controleren. Zo voorkom je dat een aanpassing aan de elektrische installatie pas op het laatste moment naar voren komt.
Waar moet je op letten bij de installateur?
De kwaliteit van de installatie is minstens zo belangrijk als de keuze van de batterij. Een thuisbatterij wordt onderdeel van de elektrische installatie van de woning en moet goed worden afgestemd op de zonnepanelen, meterkast en energievraag.
Let bij het vergelijken van installateurs in ieder geval op:
- Ervaring: heeft de installateur aantoonbare ervaring met thuisbatterijen en verschillende systemen?
- Advies: wordt gekeken naar je energieverbruik, zonnepanelen en toekomstige plannen, of wordt vooral één standaardoplossing aangeboden?
- Technische schouw: wordt de woning vooraf bekeken en wordt de plaatsing niet pas op de installatiedag bepaald?
- Offerte: zijn installatie, bekabeling, eventuele aanpassingen en mogelijk meerwerk vooraf duidelijk?
- Garantie en service: weet je wie verantwoordelijk is wanneer er na de installatie een storing ontstaat en wat binnen de garantie valt?
- Energiesturing: wordt duidelijk uitgelegd hoe het EMS werkt en welke mogelijkheden de batterij heeft?
Een goede installateur verkoopt dus niet alleen een batterij. Hij kijkt naar het complete systeem en moet kunnen uitleggen waarom een bepaalde capaciteit, opstelling en aansluiting bij de woning passen.
Eerst de woning bekijken, dan de batterij plaatsen
Een goede installatie begint met het in kaart brengen van de woning. Welke thuisbatterij past bij de woning? Waar is ruimte? Hoe ver is de meterkast van de gewenste plek? Hoe zijn de zonnepanelen aangesloten? Welke netaansluiting is aanwezig? En zijn er plannen voor bijvoorbeeld een laadpaal of warmtepomp?
Bij een technische schouw worden de technische punten beoordeeld. De plaats van de batterij, de aansluiting, de kabelroutes, de zonnepanelen en de meterkast worden in kaart gebracht. Als aanvullende werkzaamheden nodig zijn, kunnen die vooraf worden besproken.
Dat voorkomt verrassingen tijdens de installatie.
Een slimme thuisbatterij is uiteindelijk geen los apparaat dat je ergens neerzet. Het systeem wordt onderdeel van de elektrische installatie en moet samenwerken met de zonnepanelen, het energieverbruik, een energiemanagementsysteem en een dynamisch energiecontract.
Een goede plek, een passende aansluiting en een ervaren installateur vormen samen de basis voor een installatie die jarenlang goed kan functioneren.
Over de auteur
Meint Schepers is verduurzamingsadviseur en schrijft voor Domogo over thuisbatterijen, energiemanagement en slimme energiesystemen. Vanuit zijn praktijkervaring kijkt hij naar de technische én praktische keuzes die komen kijken bij het verduurzamen van een woning.