Recycled materialen zijn overal om ons heen, van de trui die je draagt tot de vloer waarop je loopt. Wat ooit afval was, wordt nu opnieuw gebruikt als grondstof voor nieuwe producten. Dat klinkt eenvoudig, maar er zit een heel proces achter. Steeds meer bedrijven en ontwerpers kiezen bewust voor gerecyclede grondstoffen. Niet alleen omdat het beter is voor het milieu, maar ook omdat de kwaliteit van deze materialen steeds beter wordt.
Wat er gebeurt met afval voordat het een nieuw product wordt
Het recyclingproces begint bij het inzamelen van afval. Denk aan oud papier, plastic flessen, metalen blikjes of gebruikte kleding. Dat afval wordt gesorteerd en schoongemaakt. Daarna wordt het verwerkt tot een nieuwe grondstof. Plastic flessen worden bijvoorbeeld gesmolten en omgezet in vezels die je kunt gebruiken voor kleding of vulmateriaal. Metaal wordt omgesmolten en opnieuw gevormd. Papier wordt versnipperd, gemengd met water en weer tot nieuwe vellen gemaakt. Dit proces kost energie, maar veel minder dan het maken van nieuwe grondstoffen van begin af aan. Bij aluminium scheelt het zelfs meer dan 90 procent energie om gerecycled materiaal te gebruiken in plaats van nieuw aluminium uit bauxiet te winnen.
Gerecyclede grondstoffen in wonen en mode
In de modewereld en het interieur zie je gerecyclede grondstoffen steeds vaker opduiken. Wollen dekens worden gemaakt van een mix van nieuwe wol en wol die overblijft na het productieproces van andere textielen. Die overgebleven wolvezels worden gesorteerd op kleur, gewassen en opnieuw gesponnen tot garen. Het resultaat voelt net zo zacht aan als een deken van volledig nieuwe wol, maar er is minder nieuwe grondstof voor nodig. Ook in meubels en vloeren zie je dit terug. Stoelen met bekleding van gerecyclede stof, tegels gemaakt van oud glas of tapijt dat bestaat uit verwerkte plastic flessen. De producten zien er niet anders uit, maar de herkomst van de grondstoffen is een stuk duurzamer.
De voordelen voor het milieu op een rij
Minder afval op stortplaatsen, minder gebruik van nieuwe grondstoffen en minder uitstoot van broeikasgassen: dat zijn de drie grote milieuvoordelen van hergebruik van materialen. Elk jaar belandt er wereldwijd een enorme hoeveelheid afval op stortplaatsen of in verbrandingsovens. Als dat afval opnieuw als grondstof dient, hoeft er minder nieuw materiaal gewonnen te worden. Dat betekent minder kappen van bossen voor papier, minder boren naar olie voor plastic en minder mijnbouw voor metalen. Tegelijkertijd vermindert het de druk op de natuur. Bossen, rivieren en oceanen krijgen zo meer ruimte om te herstellen. Het is geen perfecte oplossing voor alle milieuproblemen, maar het maakt wel een concreet verschil.
Hoe je zelf bijdraagt aan een circulaire economie
Thuis kun je al veel doen om hergebruik van materialen te ondersteunen. Goed scheiden van afval is een eerste stap. Papier bij papier, glas bij glas en plastic bij plastic. Maar je kunt ook verder kijken. Producten kopen die gemaakt zijn van hergebruikte grondstoffen, stimuleert de vraag naar zulke producten. Hoe meer mensen dat doen, hoe meer bedrijven investeren in circulaire productie. Ook repareren in plaats van weggooien helpt. Een kapot kledingstuk laten naaien, een kapotte fiets laten lassen: het voorkomt dat materialen te vroeg als afval eindigen. Een circulaire economie draait om het zo lang mogelijk in gebruik houden van materialen, zodat er zo min mogelijk verloren gaat. Ieder klein besluit in die richting telt mee.
Veelgestelde vragen
Is gerecycled materiaal minder sterk dan nieuw materiaal?
Dat hangt af van het soort materiaal en hoe het is verwerkt. Gerecycled metaal is net zo sterk als nieuw metaal. Bij plastic en papier kan er na meerdere recyclingronden kwaliteitsverlies optreden, omdat de vezels of moleculen korter worden. Daarom wordt gerecycled plastic vaak gemengd met een deel nieuw plastic om de sterkte op peil te houden.
Welke materialen kunnen eindeloos gerecycled worden?
Metalen zoals aluminium en staal kunnen in theorie eindeloos worden omgesmolten zonder kwaliteitsverlies. Glas is ook een materiaal dat je keer op keer kunt smelten en opnieuw vormen. Papier, plastic en textiel verliezen na een aantal recyclingronden aan kwaliteit en kunnen dan minder goed opnieuw worden verwerkt.
Wat is het verschil tussen gerecycled en upcycled?
Bij recyclen wordt een product of materiaal verwerkt tot een nieuwe grondstof, vaak door smelten, malen of versnipperen. Bij upcyclen blijft het materiaal grotendeels intact en wordt het omgevormd tot iets nieuws met een hogere waarde. Een oud spijkerjasje dat wordt omgenaaid tot een tas is een voorbeeld van upcyclen. Beide manieren houden materialen langer in gebruik.
Hoe herken ik producten van gerecyclede grondstoffen?
Producten van hergebruikte grondstoffen zijn vaak voorzien van een keurmerk of label, zoals het wereldwijde recyclingpictogram met drie pijlen. Ook teksten als “gemaakt van gerecycled materiaal” of certificeringen zoals GRS (Global Recycled Standard) geven aan dat een product (deels) bestaat uit gerecyclede grondstoffen. Kijk bij twijfel op de website van de fabrikant voor meer informatie over de herkomst van de gebruikte materialen.